İş Ayakkabısı Nasıl Seçilir? S1, S2, S3 Ne Demek? (Çelik Burun Rehberi)
İş ayakkabısı, ayakları düşen cisim, delinme, kayma ve elektrik gibi risklerden koruyan temel bir kişisel koruyucu donanımdır (KKD). Ancak çoğu işletme, ayakkabı üzerindeki S1, S2, S3 gibi kodların ne anlama geldiğini bilmeden alır. Yanlış sınıf; ya yetersiz koruma ya da gereksiz maliyet demektir. Bu rehberde kodları ve hangi işte hangisinin gerektiğini açıklıyoruz.
Not: Kesin ihtiyaç, işyerinizdeki risk değerlendirmesiyle belirlenir.
İş ayakkabısı kodları ne anlatır?
Güvenlik ayakkabılarında temel koruma 200 joule darbeye dayanıklı burun (genelde çelik veya kompozit) ile başlar. Üzerine eklenen özellikler "S" sınıflarıyla kodlanır.
S1, S1P, S2, S3 farkı
| Sınıf | Ek özellikler | En uygun ortam |
|---|---|---|
| S1 | Koruyucu burun + antistatik + topukta enerji emme + yağa dayanıklı taban | Kuru, kapalı ortam |
| S1P | S1 + delinmeye dayanıklı taban (P = penetrasyon) | Çivi/sivri risk olan kuru ortam |
| S2 | S1 + su geçirmezlik (üst malzeme) | Islak ortam; ayağı kuru tutar |
| S3 | S2 + delinmez taban + profilli (tırtıklı) taban | İnşaat, ağır sanayi — en kapsamlı |
Kısaca: S1 → S1P → S2 → S3 sırasında koruma artar. Şüphedeyseniz çoğu saha işi için S3 güvenli tercihtir.
Hangi işte hangi sınıf?
| Ortam | Önerilen sınıf |
|---|---|
| Depo, montaj, hafif sanayi (kuru) | S1 veya S1P |
| Gıda, mutfak, ıslak zemin | S2 + kaymaz taban |
| İnşaat, şantiye, ağır sanayi | S3 (delinmez + profilli taban) |
| Dış saha, çamur, su | S3 veya bilek destekli model |
Kaymazlık (SRA / SRB / SRC)
| Kod | Test zemini | Anlamı |
|---|---|---|
| SRA | Seramik + deterjanlı su | Islak seramik zeminde kaymaz |
| SRB | Çelik + gliserin | Yağlı çelik zeminde kaymaz |
| SRC | Her ikisi (SRA + SRB) | En kapsamlı kayma direnci — ıslak/yağlı için en güvenli |
Çelik burun mu, kompozit mi?
| Burun tipi | Artıları | Eksileri |
|---|---|---|
| Çelik | Ekonomik, çok sağlam | Ağır; metal dedektöründe sinyal; ısı/soğuğu iletir |
| Kompozit | Hafif, ısı yalıtımı iyi, metal içermez | Genelde biraz daha pahalı |
Beden ve konforda dikkat
Gün boyu giyilen ayakkabıda konfor güvenliğin parçasıdır. Çok dar ayakkabı çıkarılır (yani korumaz), çok bol ayakkabı vurur. Toplu alımda birkaç beden birlikte sipariş edip çalışanlara denetmek en sağlıklısıdır.
Sık Sorulan Sorular
S3 her işe yeter mi?
S3 en kapsamlı sınıftır ve çoğu saha işini karşılar; ancak kuru hafif ortamda S1 yeterliyken S3 gereksiz maliyet olabilir. İşin riskine göre seçin.
Çelik burun ayağı üşütür mü?
Çelik ısı iletir; çok soğuk ortamda kompozit burun veya yalıtımlı modeller daha konforludur.
İş ayakkabısı ne sıklıkla değişmeli?
Taban aşındığında, burun darbe aldığında veya su geçirmezlik/kaymazlık bozulduğunda değiştirilmelidir.
Kaymazlık için neye bakmalıyım?
Taban kodlarına: ıslak/yağlı zeminde SRC en güvenlisidir.
İşletmenize uygun iş ayakkabısını birlikte seçelim
Çalışma ortamınızı söyleyin; doğru S sınıfı, taban tipi ve bedenleri önerip toplu teklif çıkaralım.
Tüm KKD ürünleri | İş eldivenleri | Teklif alın →
İlgili Yazılar
- İş Eldiveni Nasıl Seçilir? EN 388 Rehberi
- Fabrika ve Atölye İçin Eksiksiz KKD Kontrol Listesi
- 2026 KKD Zorunluluğu: Yasal Rehber
İş Ayakkabısı Nasıl Seçilir? S1, S2, S3 Ne Demek? (Çelik Burun Rehberi) için satın alma kontrolü
Koruyucu ekipman, ürün adına göre değil sahadaki tehlike, ilgili standart, performans seviyesi, beden/uyum ve çalışma süresi birlikte değerlendirilerek seçilmelidir. Bu yaklaşım, benzer ad taşıyan fakat farklı performans veya ölçü sunan ürünlerin yanlış eşleştirilmesini önler.
- Tehlike ve görev tanımı
- Ürün üzerindeki standart ve performans kodu
- Beden, kavrama ve ergonomi
- Belge, kullanım talimatı ve değişim planı
Teklif talebinde ürün adıyla birlikte gerekli ölçü/model, miktar, kullanım alanı, teslimat adresi ve hedef tarih paylaşılmalıdır. Teknik şartname veya kullanılan mevcut ürünün fotoğrafı varsa eşleştirme daha güvenli yapılabilir.
İstanbul Anadolu Yakası için tedarik planı
Kartal, Pendik, Tuzla ve çevre ilçelerde İş Ayakkabısı Nasıl Seçilir? S1, S2, S3 Ne Demek? (Çelik Burun Rehberi) konusundaki kurumsal talepler; adet, teknik özellik ve teslimat sıklığına göre planlanır. Türkiye genelindeki talepler için koli/palet yapısı ve sevkiyat koşulu teklifte ayrıca belirtilir.
İlgili ürün grubu
KKD ve iş güvenliği ürünleri ile seçenekleri karşılaştırabilir; İstanbul Anadolu Yakası kurumsal tedarik sayfasından hizmet kapsamını inceleyebilirsiniz.
Teknik kaynak ve doğrulama
Teknik veya mevzuata dayalı bilgiler hazırlanırken ÇSGB Kişisel Koruyucu Donanım Rehberi referans alınmalıdır. Sipariş sırasında güncel ürün etiketi, teknik belge ve kullanım talimatı ayrıca kontrol edilir.
